روکش دندان
روکش دندان (Dental Crown) یک پوشش یا کلاهک سفارشی است که روی دندان آسیبدیده یا ضعیف قرار میگیرد تا شکل، استحکام، عملکرد و ظاهر آن را بازسازی کند. روکش کل بخش قابل مشاهده دندان را میپوشاند و معمولاً وقتی استفاده میشود که پرکردگی ساده دیگر کافی نباشد.
کاربردهای اصلی روکش:
- دندان عصبکشیشده برای جلوگیری از شکستن
- دندانهای ترکخورده یا خیلی ضعیف
- پوسیدگیهای وسیع
- ترمیم دندان شکسته
- اصلاح زیبایی رنگ یا فرم دندان
- پوشاندن ایمپلنت
- نگهداری بریج دندانی
انواع روکش دندان
- روکش تمام سرامیک (All Ceramic / E-max / Zirconia)
ظاهر طبیعی و شفافیت نزدیک به دندان واقعی دارد و برای دندانهای جلو بسیار محبوب است.
مزایا:
- زیبایی عالی
- بدون فلز
- مناسب افراد حساس به فلز
- تغییر رنگ لثه ایجاد نمیکند
معایب:
- بعضی مدلها شکنندهتر از فلزی هستند
- هزینه بالاتر
انواع مهم:
- E-max: زیبایی فوقالعاده، مناسب دندان جلو
- زیرکونیا: بسیار مقاومتر، مناسب دندانهای عقب و جلو
- روکش فلز-سرامیک (PFM)
داخل فلزی و روی آن سرامیک است.
مزایا:
- مقاومت خوب
- قیمت متعادل
- سالها رایج بوده
معایب:
- احتمال دیده شدن خط تیره کنار لثه
- زیبایی کمتر نسبت به تمام سرامیک
- در بعضی افراد لبپریدگی چینی روی روکش
- روکش تمام فلزی
معمولاً از طلا یا آلیاژ فلزی ساخته میشود.
مزایا:
- دوام بسیار بالا
- کمترین احتمال شکست
معایب:
- ظاهر غیرزیبایی
- بیشتر برای دندانهای عقب استفاده میشود
- روکش موقت
تا آماده شدن روکش اصلی استفاده میشود و معمولاً از آکریل ساخته میشود.
مراحل انجام روکش
جلسه اول:
- معاینه و عکس رادیوگرافی
- تراش دندان
- قالبگیری دیجیتال یا سنتی
- نصب روکش موقت
لابراتوار:
- ساخت روکش اختصاصی
جلسه دوم:
- امتحان روکش
- تنظیم بایت
- چسباندن نهایی
گاهی با اسکن دیجیتال و دستگاه CAD/CAM در یک روز هم ساخته میشود.
آیا دندان برای روکش تراش میخورد؟
بله. برای ایجاد فضا جهت قرارگیری روکش، بخشی از مینای دندان تراش داده میشود. میزان تراش بستگی به نوع روکش دارد.
آیا روکش بعد از عصبکشی ضروری است؟
در بسیاری از دندانهای عقب بله، چون دندان بعد از عصبکشی شکنندهتر میشود و احتمال ترک یا شکست بالا میرود.
عمر روکش چقدر است؟
معمولاً:
- ۱۰ تا ۱۵ سال
- گاهی ۲۰ سال یا بیشتر
بسته به:
- کیفیت ساخت
- مهارت دندانپزشک
- بهداشت دهان
- دندانقروچه
- فشار جویدن
علائم نیاز به تعویض روکش:
- بوی بد یا پوسیدگی زیر روکش
- لق شدن
- شکستگی یا لبپریدگی
- التهاب لثه
- درد هنگام جویدن
مراقبت بعد از روکش
- مسواک و نخ دندان منظم
- پرهیز از شکستن یخ و آجیل خیلی سفت
- استفاده از نایتگارد در دندانقروچه
- چکاپ دورهای
عوارض احتمالی
- حساسیت موقت به سرما و گرما
- درد بایت در صورت بلند بودن روکش
- التهاب لثه
- پوسیدگی زیر روکش در صورت نشت
- گیر غذایی
تفاوت روکش با لمینت
- روکش کل دندان را میپوشاند
- لمینت فقط سطح جلویی دندان را پوشش میدهد
- روکش درمانی و مقاومتی هم هست؛ لمینت بیشتر زیبایی است
تفاوت روکش و ایمپلنت
- روکش روی ریشه موجود یا ایمپلنت قرار میگیرد
- ایمپلنت جایگزین ریشه دندان از دسترفته است
قیمت روکش
بسته به:
- نوع متریال
- شهر و کلینیک
- تخصص دندانپزشک
- لابراتوار
معمولاً زیرکونیا و E-max از PFM گرانتر هستند.